Poliritimler ve aksak ritimlerin geçmişi

Polyritim ve aksak ritimler birbirlerinden farklıdır. Polyritim, iç içe geçmiş farklı zamanları kontrol edebilmeyi gerektirirken, aksak ritimler düz bir çizgi üzerindeki tek sayılı zamanlardır. Yakın bir zamana kadar evrensel müzik diye de adlandırılan batılı müzik, tek sayılı ya da aksak ritimleri rastlantısal ve ilkel olarak nitelendiriyordu. 20 yy da iletişimin ve etkileşimin artmasıyla bunun böyle olmadığı ve aslında doğu müziğinin temeli olan aksak ritimlerin folklorik geçmişten ve ihtiyaçlardan oluştuğu, doğu müziğine müthiş bir form ve matematik zenginliği getirdiği anlaşılmıştır.

Aynı şekilde yakın zamanlara kadar polyritmik kavramlar da batılı müzik düşüncesine göre rastlantısaldı. Müziğin bu yönünü herhangi bir şekilde araştıran müzisyenler polyritimlerin ve tek sayılı ritimlerin içinde barındırdığı zenginliği ve doğal enerjiyi fark edip bizlere aktararak bunların evrensel kültürün bir parçası olmasını sağlamışlardır. Gerçek ritim özgürlüğü ve polyritmik anlayış, sonunda müziğin esas elementi olarak değerlendirilebilir ve ritmik çalışmalar nihayet ciddi müzik öğrencilerinin eğitiminde önemli olarak kabul edilmektedir.

Polyritim geçmişi dediğimiz zaman her yönden farklı ama aynı zamanda garip bir şekilde benzer olan iki müzikal kültürü incelememiz gerekir. Bunlardan ilki yerli Afrika müziğinin bir dizi araştırmalarıdır. Batılılar daha önceleri Afrika müziğinin sadece saf davulculuk olduğunu, batıl inançlı ve eğitimsiz insanların kabile törenlerine eşlik eden ilkel bir şeyden başka bir şey olmadığını düşünmüşlerdi. Bu müziği dinleyen dikkatli bir kulak, aslında böyle olmadığını anlayabilir. Afrika müziğinin, aslında hemen hemen özellikle sadece vurmalı çalgıların oldukça gelişmiş aşırı derecede karmaşık ve doğal bir matematik içerdiği anlaşılmıştır.

Doğal olarak Afrika müziğinde büyük bölgesel farklar vardır ama yine de bazı genellemeler yapılabilir. Temel olarak müzik poliritmiktir. İnsan basit bir 2 içinde 3’e ya da şarkıdaki sesler arasındaki çok detaylı motifleri olan poliritmik ya da polimetrik ilişkilere kadar her derecede zorlukla karşılaşabilir.

Sıklıkla ikiden fazla ritimler ve kendiliğinden oluşan kontrapuntal yani farklı katlardaki değişik enstrümanların ve kesişen zamanların yaratılması gibidir. Her kat kendi temposunda akar ve oldukça bağımsız görünür. Karmaşık yapısal organizasyon, ritmin katları müzikte önceden belirlenen noktalarda tam olarak ve mükemmel bir şekilde birleştiği zaman görünür hale gelir.

Batılı müzikal ve ritmik anlayışa etki eden en önemli ikinci unsur da Doğu Hindistan müziğinin araştırmaları sonucu ortaya çıkmıştır. Ciddi ve çağdaş doğu Hint müziği 4000 yıllık bir gelenekten gelmektedir. Hindistan’daki usta müzisyenler hayatlarının tamamını sanatlarına adamışlardır. Bu adanmışlık biçimsel müzik bilgisinde harika bir zenginlikle sonuçlanır. Bunun iyi tarafı fevkalade ritmik ve poliritmik ustalık ve yaratıcılık ile hemen doğaçlama yapabilme yeteneğidir. Hint müziği duyarlıdır karmaşıktır ve diğer türlerden daha fazla çaba gerektirir.

Bu her iki hayli gelişmiş müzik ifade formları, poliritimlerden etkilenmiştir. Amaç aynı zamanda müzik bilgisini geliştirmek ve poliritmik teknikleri geliştirmek yoluyla çağdaş müzisyenin duyarlılığını genişletmek için pratik metotlar sunmaktadır.