Özellikle davul derslerinin ilk aşamalarında “Ne zaman parça eşliği yapabilirim ?” ya da “ Ne kadar kısa zamanda iyi bir davulcu olabilirim? ” tarzı sorularla sıklıkla karşılaşıyorum. Göreceli bir konu olmakla beraber, çalışma ve kabiliyet seviyeleriyle doğru orantılı olarak birinci soru için altı ay ile bir sene ya da biraz daha fazlası olabilir. İkinci soru için ise “ tabii ki iyi bir davulcu olmanın sonu yok, ben hala çalışıyorum. Bir çok iyi davulcu da hala daha iyi olmak için çalışmakta ve onları iyi yapan da aslında bu” gibi bir cevap verebilirim.

Ama her iki soru için de geçerli olan en temel yaklaşım, sonuca değil sürece odaklanmak olmalı. Genelde arayış, hedefin kendisinden daha önemlidir. Belli bir süreden sonra kazanılabilen etüt yapma alışkanlığı bile ( bazı araştırmalara göre üç ila dört hafta sürekli tekrarlanan şeyler alışkanlık haline gelebiliyor.) tek başına çok zevkli ve meditatif bir süreçtir. Çünkü birçok davul etüdü yoğun konsantrasyon gerektirir. Sizden kendi başınıza olmanız ve limitlerinizi tartmanız istenir. Bu esasında kişinin kendini keşfetme sürecidir ve davul çalarak ya da farklı uğraşılarla da olsa, aslında herkesin yapması gerekir. (Genelde sanat spor vs gibi önemsiz ! şeylerle toplumların ortalama % 5 ‘i ilgilenir ve bir başka araştırmaya göre de toplumdaki başarılı insanların yüzdesidir bu aslında) Azmeden herkes gerçekten istediği ve karar verdiği şeyi yapabilir. Her birimiz zannettiğimizden daha fazlasını yapabilecek kapasiteye sahibiz.

Yani davul dersleri ( diğer sanat dalları içinde geçerli olabilir) ve etüt yapma alışkanlığı bize yaratıcı bir disiplin, farklı bir iç görü, güçlü bir kontrol ve hepsinin sonunda iyi bir müzisyen olabilmeyi kazandırır. Bunları yapabilmek için ise işe başlamak ve çaba gerekir ki bu bile sizi toplumun geri kalan % 95’inden ayırır ve saygıyı hak eder. (Amaç tabii ki çoğunluktan farklı olmaya çalışmak değil. Keşke diğerleri de bu şekilde davranabilse. Eminim dünyadaki birçok sorun azalırdı. )

Unutmayın ki dünyadaki birçok yetenekli kişi küçük bir cesaret sahibi olmadığı için kaybolurlar. Bir yıldız olmak kaderinizde olmayabilir ama olabileceğinizin en iyisi olmak kendinize koyacağınız bir hedef olabilir.

Davul dersi aşamalarında önümüze zorluk dereceleri farklı birçok engel çıkacaktır. Ama önünüze çıkan engellerin amacı sizi durdurmak değil cesaretinizi ortaya çıkartıp güçlendirmektir. Potansiyelinizi ortaya çıkarmanın sırrı ise güç ya da zeka değil sürekliliktir.

Hiç kimse yapmaya çalıştığı şeyde sizden iyi değildir. Ama bir şeyler yapmaya cesaret etmezsen, sen de kimseden iyi değilsin. Başarılı olmanın sırlarından birisi de hiç kimsenin size inanmadığı anda bile kendinize inanmanız ve bıkmadan defalarca tekrarlar yapmanızdır. İyi ve farklı şeyler yapabilmek için sıra dışı şartların oluşmasını beklemeyin, sıradan durumları da kullanmaya çalışın. Sonuçta sınırları koyan zihindir. Zihin bir şeyleri yapabileceğini öngörebildiği oranda başarılı olur. İstek! Başarılı her insanın sırrı budur. Özel yeteneklerle doğmuş olmak değil. İstek. Tamamen inandığınız sürece her şeyi yapabilirsiniz. Sonuçta insanlar başarısızlığa uğramaz yalnızca denemekten vazgeçerler. Sizler de vazgeçen çoğunluktan olmayın ! Hepinize bol ritimli ve müzikli günler …….

Hayatın içine doğru yürüdüğünüzde büyük bir uçurumun başına geleceksiniz, karşıya atlayın ! Bu uçurum sandığınız kadar geniş değildir. Sonuçta hedefler için çalışırken keyfine varılması gereken ve adına yaşam denen bir şey vardır. Yaşarken baktıklarımızı görebilirsek ancak öğrenir ve gelişiriz. Bu da çalacağımız her notaya ayrı bir sezgisellik ve doğallık katacaktır.

Sonuçta her şey hakkında bir şey ve bir şey hakkında ise her şeyi öğrenmeye çalışın. Sizin seçtiğiniz şey enstrümanınızsa bu konudaki birçok yazılı ve görsel dökümana ulaşmaya çalışın. Alanında isim yapmış farklı eğitmenlerden değişik stiller öğrenin. Enstrümanınızı çalabileceğiniz her tarzı ortamı ya da fırsatı değerlendirin. Çok egzersiz yapın. Bütün bunları yaparken sakın hayatı ıskalamaya kalkmayın. Çünkü yalnızca notalar tek başına hiç birşey ifade etmeyecektir.

Çok zor bir şeyi yapmakla uğraşan ve onu çok iyi yapan biri hiçbir zaman kendisine saygısını kaybetmez.

Bilge Candan, 17 Ocak 2011

Bunun için en doğru yollardan biri metronom eşliğinde senkron çalışması yapmaktır. Davul dersleri ile öğrenilen ve sonrasında ise egzersizler yardımıyla geliştirilen bu tip zaman ölçebilme –senkron-  alıştırmaları öğrencide bir müddet sonra inanılmaz değişiklikler yapacaktır.

Aslında gelişkin bir senkron ve zamanlama duygusu hayatın her alanında biz farkında olmasak da fazlasıyla işimize yarar. Düşünün ki saliselerle ölçülebilecek kadar kücük bir senkron hatası parçanın ortalarına bile gelmeden olayın şeklini tamamen değiştirip parçayı bozacaktır. Buna benzer şekilde gündelik hayatımızda da yaptığımız çok küçük yanlışlar veya önemsemediğimiz ya da ertelediğimiz küçük gibi görünen şeyler zaman içinde karşımıza dev bir sorun olarak çıkabilir. İşte ritim disiplininin önemi de burada karşımıza çıkıyor. Hayatımızı da davul derslerinde öğrendiğimiz gibi küçük ayrıntıları kaçırmadan senkronize bir şekilde organize edebilirsek neredeyse yapacağımız bir çok şeyde başarıya ulaşmamız kaçınılmaz olacaktır.

Yani ritim duygusu insan ilişkilerinden hayatı algılamaya ya da hayatı kurgulamaya kadar birçok konuda çok önemlidir, farkını hissettirecektir. Sonuçta bunu geliştirebilmiş insanlar (sanatçılar ya da diğerleri) yaşamın diğer alanlarındaki başarılarıyla da fark yaratacak ve çevrelerine ışık saçacaklardır. Hepinize bol ritimli zamanlar dileğiyle…

Bilge Candan, 14 Ocak 2011

Soloda hoşlandığım bir yaklaşım, onu bir şarkı gibi ele almaktır . İyi bir solist (solocu) kelime ve cümleler vasıtasıyla bir hikaye anlatır ve doruk noktasına ya da can alıcı noktaya ulaştırır. Solo belli geliştirilmemiş ritmik ve melodik fikirlerle başlar ve daha sonra solocu bu fikirleri geliştirerek hikayeyi anlatır, onu doruk noktasına ulaştırdıktan sonra solo sahnesini bir sonraki solocuya devretmeden önce dinleyicinin doruğun zirvesinden aşağı inmesine izin verir. Soloya ruh verin, bölümler arasındaki geçişleri planlayın ve şarkının melodisini ya da sözlerini düşünerek onları ritimselleştirin. Solonun iskeletini oluşturun böylece bölümleri çaldığınızda, solo dinleyici tarafından hemen fark edilir. Çünkü birkaç dakika önce duyulmuştu zaten. Çekici bir solo şarkıyı popüler yapar ve dinleyicinin ilgisini her zaman ayakta tutar. Bunun yanında dinleyiciyi mutlu etmek için yaratıcı olmanız gerekir. Aynı ya da benzer soloları her gece çalmak çok sıkıcı olabilir. Bu yüzden denemeler için performans ya da konser sırasında bir bölüm ayırın .Bunu yaparken yeteneklerinizi ve sınırlarınızı zorlamaya çalışın. Anahtar, rahat ve gevşek olmaktır. Daha önce hiç çalmadığınız ya da önceden hiç düşünmediğiniz şeyleri çaldığınızı fark edeceksiniz. Bu egzersiz yapmak gibidir.Hata yapmaktan ve risk almaktan korkmayın, çünkü, ancak bu şekilde öğrenirsiniz (ayrıca eğer hata yaparsan sadece onu tekrar et hiç kimse farkı anlamayacaktır.- Yaratıcılık ehliyeti!-).

Yaratıcılık ehliyeti bir yana, hata yapma ihtimalini aza indirgeyecek yollar vardır. İşte temel bilgiler burada işin içine giriyor. Temel bilgiler sanki davulcunun sözlüğündeki kelimeler gibidir. Bu temel bilgiler ışığında sözcüklerden cümleler oluşturur ve onları sıraya koyarız. Bu cümle dizileri bir araya getirilerek makul bir soloya dönüştürülür.

Öğrenci, olgunlaşmamış solo etütlerinden olgunlaşmış solo iletişimine geçiş aşamalarında bir çok kötü cümleler ya da sololar çalacaktır. Bunlar ancak çok tekrarlardan sonra anlaşılabilir ve lezzetli hale gelir. Çalan müziğin melodisine uygun düzeni koruyarak birçok solo çalın. Bağımsız oluşturulan sololar daha farklı bir yaratıcı disiplin gerektirir. Müziğin yapısı içinde olan sololar ise ölçü ve armoni takibi ister.

Ayrıca iyi ve farklı sololar çalabilmek için derinliği olan bir müzisyen olmanız; bunun için de sanatın diğer alanlarıyla ilgili olmanız gerekir. Resim, tiyatro, sinema vs. gibi alanlarda iyi örnekler vermiş sanatçıları (klasik ya da çağdaş) takip etmeniz ve onları analiz edebilecek kadar anlayabilmeniz; sizi ve kendi enstrümanınızı daha ayrıcalıklı ve yaratıcı kılacaktır.

Jazz üzerine yazılan birçok kitap ve makale, davulcu ve basçılar için de okunmaya değerdir. Çünkü; gitar, saksafon, piyano vs için kullanılan aynı doğaçlama elemanları davul ve bas için de kullanılır. Kendi enstrümanınızı kullanan diğer büyük müzisyenlerin sololarını dinleyin ve kopyalayın. Kaç tane solo kopyalamanıza bakmaksızın sonunda siz kendiniz gibi olacaksınız. Küçük feelingler ve atakları aynı zamanda büyük soloları da notaya alın. İyi bir solonun ana hikaye anlatma çeşitlerinden olan gerilim ve rahatlamayı çalışın. En önemli feelinglerin hangileri olduğuna karar verin ve onları nasıl ve niye kullanacağınızı bilin. Sadece cümlelerinizin ne kadar güçlü olduğu değil, aynı zamanda onları solo içinde en çok etkiyi yaratmak için ne zaman kullanacağınız da önemlidir. Gülümseyin ve doğal görünmeye çalışın. Şeklin içinde kaybolmadan melodik sololar çalabilmek çok pratik gerektiren bir disiplindir. Müziğin yapısı içerisinde soloyla hikaye anlatmanın ustası olun. Hikayenizi anlatın. Güçlü sololar çalın. Bu, benzersiz bir şekilde siz olacaktır.

Buna rağmen sanırım birçok davulcu diğer davulcuların ne çeşit ustalıklar ya da şablon hareketler (kişiye özel tekrar eden ve bazen de sıkıcı olabilen) geliştirdiğini merak eder. Yani çoğumuz dinler izler ve öğreniriz. Ama şablon hareketler çok çabuk sıkıcı hale gelebilir. Beni yanlış anlamayın, şablonlar muazzam ve teknik olarak önemli olabilir. Ama tekrarlardan kaçının ve hatırlamanız gereken, gösteri yaptığınız birçok insan davulcu değil. Onlar soloyu siz ilginç bir duruma getirmedikçe, sadece yanındaki arkadaşı ile sohbet etmek ya da içecek bir şeyler almak için iyi bir şans olarak görebilirler.

Yine aynı şekilde, hiçbir şeyin dinleyicileri basit bir groove kadar etkileyemeyeceğini söylemeliyim. Bir kez daha tekrar ediyorum gösteri yaptığınız insanlar davulcu değiller. Seyirciye el çırparak size eşlik edebilmeleri için bir şeyler yapın. Bu onların sadece bir gözlemci değil, her ne olursa olsun, onun bir parçası gibi hissetmelerini sağlar.
Ayrıca groove’dan soloya geçiş yaparken groove’da kullandığınız vurguları ve fikirleri de solonun içinde yavaş yavaş değerlendirebilirsiniz.

Solonun finali de çok zekice kurgulanmalıdır ve çok önemlidir. Çünkü bu, sizin solonuzla ilgili seyircinin duyacağı ve unutmayacağı en son şeydir. Burada davul solodan sonra parçanın devamında ne olduğuna bağlı olarak soloyu yukarıda (up) ya da aşağıda (down) bitirmek gibi iki seçeneğiniz vardır. Her iki seçenekte de teknik ustalığınızı en üst seviyede gösterebilmeniz gerekir.

Bu fikirleri değerlendirip güzel cümleler oluştururken, aynı hikaye anlatma tekniği gibi, tansiyonu yavaş yavaş yükseltir, seyirciyi gerer ve finalde de gösterişli (nadiren de olsa bazen yumuşak) bir şekilde seyirciyi rahatlatır, yani, soloyu bitirirsiniz.

Solonuz bitti ve alkışı aldınız. Tebrikler!

Bence, yaşadığımız hayat da, dünyaya karşı, bizim solomuzdur.

Hayatımızı da bilgilerimiz ve duygularımız yardımıyla ne kadar iyi kurgulayabilirsek, kendimize o derece eğlenceli ve farklı bir dünya yaratabiliriz.

Bilge Candan, 2010

Karışıklığın sürekliliği yüksek yaratıcılığa sahip insanların en belirgin özelliklerinden birisidir.

Amaç ise paradoksla arkadaş olmak, bilinmeyenle bir arada yaşamak, belirsizliklerden denge ve yaratıcılık meydana getirebilmektir ve eğer ki paternler arasındaki ilişkileri, bağlantıları ve sistemleri değerlendirebiliyorsanız bunların günlük yaşamınıza zaman içinde nasıl entegre olduğunu da anlayabilirsiniz.

Sonuçta her şey birbiriyle ilişkilidir.

Bir diğer prensip ise duyguların ve deneyimlerin sonucu oluşturulan bakış açısının devamlı olarak rafine edilmesi ve yenilenebilmesidir. Duygular duyularımızla açıklığa kavuşur. Görme duyumuzdan sonra gelen en önemli duyumuz işitme duyusudur ki doğru duyabilmek müzikal çalışmaların temel taşıdır.

Deneyimlere bağlı ve sorgulayıcı çalışmalar gelişkin ve doğru duyabilmenin temelini oluşturur. Doğru duymayı geliştirerek yalnızca müziğin değil bütün evrenin ve varoluşun güzelliklerini ve ayrıntılarını kavrayabilirsiniz. Her ses veya her sessizlik duymaya ilişkin kavrama yeteneğine derinlik kazandırmak için bir fırsattır. Ama çoğunlukla şehir gürültüsü gibi rahatsız edici ve düzensiz sesler duyarlılığımızı azaltıcı nedenlerdir. Ancak bazen düzensiz gibi görünen ses gruplarının bile içinde gizli bir ritim ya da müzik saklı olabilir.

İşitme duyunuzu geliştirmek için müzikal çalışmalarınızın yanı sıra günde birkaç kez bir an için durup çevrenizdeki sesleri dinleyin. Önce en yüksek ve belirgin sesleri duyacaksınız. Bunlar saatin tik-takları, dışarıdaki trafik ve insanların gürültüsü veya bir trenin sesi olabilir. Bu seviyenin belirginleşmesini takiben bir alttaki katmanı ‘kendi nefesiniz, hafif bir rüzgar, yaprakların hışırtısı ya da bir arının vızıltısı’ fark etmeye başlarsınız. Yavaş yavaş dikkatinizi hep bir sonraki katmana doğru yoğunlaştırarak sonunda kalbinizin ritmik atışlarını duymaya başlarsınız. Her katmanı ayrı bir kanalda, bir bütünün apayrı parçaları gibi tek tek hissetmeye ve duymaya başlayacaksınız.

Aynı zamanda sesler arasındaki boşlukları da dinlemeyi öğrenin. Sevgilinizin konuşmasındaki ya da dinlediğiniz müzikteki duraklamaları, bir ağustos böceğinin şarkısındaki notaların arasındaki sessizliği dinleyin.

Ayrıca bir duyuyu diğer bir duyuyla tanımlamaya çalışmak rengi notaya ya da bir sese benzetmek, dokunduğunuz bir yumuşaklığı ya da sertliği müzikle anlatmaya çalışmak, herhangi bir kokunun resmini yapmak ya da ritmini keşfetmek sizin duygusal zekanızı ve yaratıcılığınızı geliştirecektir.

Yani bütün duyularınızla dinleyin. Duyuların birleşmesi büyük sanatçıların ve dahilerin önemli özelliklerinden biridir. Böylece ritmin ve notaların rengini kokusunu hangisinin soğuk ya da sıcak olduğunu ya da sert yumuşak veya keskin olduğunu zamanla önsezilerinizle anlayabilir ve onları olduğundan daha farklı hallerde canlandırabilirsiniz. Sonuçta hayatın ve doğanın yardımıyla müziği ve ritmi algılayışınıza yeni bakış açıları geliştirebilirsiniz.
İşi iyi tarafı ise bu prensiplerin önsezileriniz yardımıyla muhtemelen size tanıdık gelecek olmasıdır. Bence bunları yeniden keşfetmeye çalışmanıza gerek yok. Bunlar daha ziyade bir sağduyu gibi hatırlanmalı geliştirilmeli ve uygulanmalıdır.

İlk olarak sol ayak hi-hat ile ( ) metronoma eşlik ederken, egzersizleri nüans ( v ) işaretlerine bağlı kalarak trampette çalıyoruz

İkinci adımda ise aksanlı notaları ( v ) tomlarda ( R 3. tom, L 1. tom olacak) aksansız notaları da trampette çalıyoruz. Burada dikkat edilecek nokta ise, artık aksan kullanmıyoruz ve bütün tuşeleri eşit olarak çalıyoruz.

Bir sonraki adımda bir öncekinin tam tersi olarak aksanlı notaları trampete diğerlerini tomlara ( R3 ve L1 olarak ) uyguluyoruz.

Son adım: Buraya kadar başarıyla gelip tartımların melodisini içselleştirdiğimize emin olduktan sonra aksanlı notaları R sağ crash ya da ride zil, L sol crash olarak, altlarında kick ile beraber çalıyoruz. Bu arada sol ayak metronoma eşlik etmeyi sürdürüyor. Aksansız notaları ise bir önceki egzersizlerde olduğu gibi bir ölçü trampette bir sonrakinde ise tomlarda yaparak hareketi tamamlıyoruz.

Bu ve benzeri etütler zaman içinde davul seti üzerindeki melodik formasyonumuzu geliştirdiği gibi polyritmik dörtyol koordinasyon becerimizi de arttıracaktır.

Hepinize iyi çalışmalar

Ancak öğrenme aşamasında tekniklere ve kurallara dikkatin çok fazla yoğunlaştırılması bazen zekayı keskinleştirmekten çok anlama güçlüğüne yol açabilir. Kendinizi yalnızca tekniklere köle haline getirirseniz aklınızın başarabileceğinden daha fazlasının ötesine geçmesine izin vermezsiniz.

Sonuçta zeka, aynı arabanın beygir gücü gibi bir potansiyeldir. Bu potansiyeli doğru kullanabilmek için sürücü bir beceri geliştirmelidir. Bu da düşünme becerisi ve yaratılıcılıktır. İçsel öğrenme sanatı ile öğrendiklerimizi kendimizden bir parça haline getirebilir, bu teknikleri devamlı akılda tutmaya çalışmak zorunda kalmadan aklı ve bedeni beraber çalıştırarak gelişimimizi sürdürebiliriz.

Bunun için çalmadığınız ya da etüt yapmadığınız zamanlarda bile önceden öğrendiğiniz şeyleri zihinde canlandırma metodu ile teknik gelişme sağlayabilir psikolojik ve kişisel değerlerinize yeni bir bakış açısı getirir ve yaratıcılığınızı yükseltebilirsiniz.

Yani imgelemeler yoluyla kendinize bir iç bakış oluşturursunuz ve bu sayede fazlalıklarınızı ya da eksikliklerinizi tanımlayarak geliştirdiğiniz bir tekniği ya da tarzı yeniden ayarlayabilirsiniz.

Sonuçta beyniniz üzerindeki denetiminiz artar ve bakış açınız her perspektifi içerecek kadar genişler. Çalışınız sezgisellik ve yaratıcılık kazanır ve yavaş yavaş hayatınızın her alanında bu etkileri pozitif bir şekilde görmeye başlarsınız.

Bunun batılı müzik anlayışından farkı, aksar gibi görünün şeyin zenginliğinin ayırtına varılması ve bir bütün içinde tolere edilebilmesidir. Yüzyıllar içinde folklorik gereksinimlerden doğmuştur ve Anadolu halklarının beraber yaşayabilmesi gibi farklılıkların normal olarak algılanabilmesiyle müzik içinde kendine yer bulmuştur.

Aynı şekilde yakın zamanlara kadar polyritmik kavramlar da batılı müzik düşüncesine göre rastlantısaldı. Müziğin bu yönünü herhangi bir şekilde araştıran müzisyenler polyritimlerin ve tek sayılı ritimlerin içinde barındırdığı zenginliği ve doğal enerjiyi fark edip bizlere aktararak bunların evrensel kültürün bir parçası olmasını sağlamışlardır. Gerçek ritim özgürlüğü ve polyritmik anlayış, sonunda müziğin esas elementi olarak değerlendirilebilir ve ritmik çalışmalar nihayet ciddi müzik öğrencilerinin eğitiminde önemli olarak kabul edilmektedir.

Polyritim geçmişi dediğimiz zaman her yönden farklı ama aynı zamanda garip bir şekilde benzer olan iki müzikal kültürü incelememiz gerekir. Bunlardan ilki yerli Afrika müziğinin bir dizi araştırmalarıdır. Batılılar daha önceleri Afrika müziğinin sadece saf davulculuk olduğunu, batıl inançlı ve eğitimsiz insanların kabile törenlerine eşlik eden ilkel bir şeyden başka bir şey olmadığını düşünmüşlerdi. Bu müziği dinleyen dikkatli bir kulak, aslında böyle olmadığını anlayabilir. Afrika müziğinin, aslında hemen hemen özellikle sadece vurmalı çalgıların oldukça gelişmiş aşırı derecede karmaşık ve doğal bir matematik içerdiği anlaşılmıştır.

Doğal olarak Afrika müziğinde büyük bölgesel farklar vardır ama yine de bazı genellemeler yapılabilir. Temel olarak müzik poliritmiktir. İnsan basit bir 2 içinde 3’e ya da şarkıdaki sesler arasındaki çok detaylı motifleri olan poliritmik ya da polimetrik ilişkilere kadar her derecede zorlukla karşılaşabilir.

Sıklıkla ikiden fazla ritimler ve kendiliğinden oluşan kontrapuntal yani farklı katlardaki değişik enstrümanların ve kesişen zamanların yaratılması gibidir. Her kat kendi temposunda akar ve oldukça bağımsız görünür. Karmaşık yapısal organizasyon, ritmin katları müzikte önceden belirlenen noktalarda tam olarak ve mükemmel bir şekilde birleştiği zaman görünür hale gelir.

Batılı müzikal ve ritmik anlayışa etki eden en önemli ikinci unsur da Doğu Hindistan müziğinin araştırmaları sonucu ortaya çıkmıştır. Ciddi ve çağdaş doğu Hint müziği 4000 yıllık bir gelenekten gelmektedir. Hindistan’daki usta müzisyenler hayatlarının tamamını sanatlarına adamışlardır. Bu adanmışlık biçimsel müzik bilgisinde harika bir zenginlikle sonuçlanır. Bunun iyi tarafı fevkalade ritmik ve poliritmik ustalık ve yaratıcılık ile hemen doğaçlama yapabilme yeteneğidir. Hint müziği duyarlıdır karmaşıktır ve diğer türlerden daha fazla çaba gerektirir.

Bu her iki hayli gelişmiş müzik ifade formları, poliritimlerden etkilenmiştir. Amaç aynı zamanda müzik bilgisini geliştirmek ve poliritmik teknikleri geliştirmek yoluyla çağdaş müzisyenin duyarlılığını genişletmek için pratik metotlar sunmaktadır.

Aslında bu genellikle kendiliğinden oluşur ve belki de birçok değişik alanda biz farkında olmasak da sıklıkla karşımıza çıkarlar.

Bu da farklılıkları müzikte ya da hayatın değişik alanlarında kontrol edebilen ve ahenkli hale getirebilen insanların bunu yapamayanlara göre daha önde ve başarılı olmalarını sağlar.

Birbirleriyle uyumsuz gibi görünen ya da birbirinden farklıymış gibi duran bir takım hareket kombinasyonları biraz dikkat ve beceriyle aynı kulvarda birbiriyle eşgüdümlü ve kontrol edilebilir hale getirilebilirler. Burada zıtlıkların uyumu gibi duran ama aslında bir bütünün parçaları olan bir çoklu sistemden bahsediyoruz. Poliritim bunun müziğe ve ritme uyarlanmış halidir.

Değişik enstrümanlarla da kurgulanabilir. Ya da bir davulcu Dörtyol koordinasyon becerisini geliştirerek iç içe geçen en az iki değişik ritmi çalabilmelidir.